Tłuszcze - informacje ogólne

Tłuszcze - informacje ogólne

W prawidłowo zestawionej diecie wartość energetyczna dziennej racji pokarmowej powinna obejmować wszystkie składniki potrzebne organizmowi w tym ok. 15 % białek, 55 % cukrów i 30 % tłuszczów.

Podział tłuszczów:

  • Roślinne (oleje:słonecznikowy,rzepakowy,winogronowy,sojowy,arachidowy)
  • Zwierzęce (masło,słonina,smalec,łój,sadło)

Tluszcze pochodzenia zwierzęcego – zawierają duże ilości nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu, dostarczają GŁÓWNIE TŁUSZCZ więc są WYSOKOKALORYCZNE.
Roślinne - dostarczające nie tylko energii ale takżę NNKT oraz wit. E. Margaryny powstają w wyniku utwardzania olejów roślinnych wzbogacane w wit. A i D.
Tłuszcze widoczne sa to tłuszcze pożywienia łatwe do odróżnienia od innych produktów spożywczych: tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: masło, smalec, słonina, itp. tłuszcze roślinne: margaryny, oleje jadalne.  
Tłuszcze niewidoczne np. w mięsie, mleku, jajach, słodycze, wypieki
Tłuszcze stałe zawierają nasycone reszty kwasowe o długich łańcuchach węglowych. Tłuszcze ciekłe zawierają nienasycone reszty kwasowe (reszty, w których występują wiązania podwójne) lub reszty  
kwasowe o krótkich łańcuchach węglowych.

Podstawowym składnikiem wszystkich tłuszczów są kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone. Kwasy tłuszczowe nasycone – w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego tzw. złe tłuszcze, kwasy tłuszczowe nienasycone - w tłuszczach roślinnych. W zależności od liczby podwójnych wiązań w łańcuchu węglowym kwasy tłuszczowe nienasycone dzieli się na:

  • jednonienasycone
  • wielonienasycone tzw. dobre tłuszcze

Tłuszcz roślinny jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, których człowiek nie może syntetyzować, a są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nasycone kwasy tłuszczowe zawierają maksymalną możliwą ilość atomów wodoru, ponieważ nie tworzą żadnych podwójnych wiązań. Nienasycone kwasy tłuszczowe mają jedno albo więcej podwójnych wiązań - jest kilka atomów wodoru mniej i są one zastąpione podwójnymi wiązaniami między atomami węgla. Tłuszcz jest nazywany: “jednonienasyconym”, jeżeli istnieje jedno podwójne wiązanie,“wielonienasyconym”, jeżeli istnieje dwa albo więcej podwójnych wiązań. Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 są kwasami tłuszczowymi wielonienasyconymi. Różnica pomiędzy nimi polega na umiejscowieniu pierwszego podwójnego wiązania. W kwasach tłuszczowych omega-3 pierwsze podwójne wiązanie znajduje się przy trzecim atomie węgla, natomiast w kwasach omega-6 pierwsze podwójne wiązanie jest położone przy szóstym atomie węgla, licząc od końca z grupą metylową (oznaczonego jako omega).

Organizm ludzki jest zdolny do wytworzenia wszystkich kwasów tłuszczowych niezbędnych dla metabolizmu, poza dwoma:

  • kwasu linolowego (LA) z grupy omega-6
  • alfa-linolenowego (ALA) z grupy omega-3.

Te dwa kwasy muszą być dostarczone z pożywieniem i dlatego nazywają się „niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Kwasy ALA i LA znajdują się w olejach roślinnych. W większości olejów zawartość LA jest dużo wyższa niż zawartość ALA, poza olejem rzepakowym i olejem z orzechów włoskich, które są bardzo dobrym źródłem ALA. Aktywność biologiczną wykazują wyłącznie ich długołańcuchowe pochodne tj. kwas eikozapentoinowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA) - pochodne kwasu linolenowego znajdują się w olejach rybich (np. z łososia, makreli i śledzia), kwas arachidonowy (AA) – pochodna kwasu linolowego, może być otrzymany ze źródeł zwierzęcych, np. z mięsa i żółtka.

Kwasy omega 6

Źródłem kwasów omega-6 są niektóre oleje roślinne tj. słonecznikowy, kukurydziany, sojowy, z pestek winogron.

  • nie obniżają poziomu cholesterolu,
  • nie poprawiają profilu lipidowego krwi człowieka
  • nadmiar może być niekorzystny tj. działanie prorakowe m.in. rak sutka i jelita grubego.

Eikozanoidy powstające z kwasu arachidonowego (omega-6) charakteryzują się bardzo wysoką aktywnością, produkowane w nadmiarze stymulują procesy miażdżycowe i zakrzepowe, silne reakcje zapalne i alergiczne oraz nowotwory sutka, prostaty, jelita grubego.

Paula Bukowska

Paula Bukowska

Alkaloidy ich krótka charakterystyka Alkaloidy ich krótka charakter...

Alkaloidy ich krótka charakterystyka, pochodzenie oraz wpływ...

Jak zdrowo przybrać na wadze? Jak zdrowo przybrać na wadze?

Jak się okazuje, przybranie na wadze jest równie trudne jak...

Komentarze

Zapisz się do naszego newslettera

Zapisz się i otrzymuj jako pierwszy informacje o promocjach i nowościach!